شب یلدا ۱۴۰۵: تاریخ، معنی و آداب شب چله

شب یلدا یا شب چله، طولانی‌ترین شب سال است که در ایران، افغانستان، تاجیکستان و در میان فارسی‌زبانان سراسر جهان جشن گرفته می‌شود. یلدا شبِ میان ۳۰ آذر و ۱ دی است؛ در سال ۱۴۰۵ این شب برابر با شامگاه دوشنبه ۲۱ دسامبر ۲۰۲۶ میلادی است.

تاریخ شب یلدا

از آنجا که گاه‌شمار هجری شمسی یک تقویم خورشیدی است و با فصل‌ها هماهنگ می‌ماند، یلدا هر سال تقریباً در یک روز ثابت از تقویم میلادی قرار می‌گیرد. جدول زیر تاریخ امسال و سال آینده را نشان می‌دهد:

معنی یلدا

واژهٔ «یلدا» از زبان سریانی وارد فارسی شده و به معنای «زایش» است. در باور ایرانیان باستان، طولانی‌ترین شب سال نبرد تاریکی و روشنایی بود و از فردای آن روزها دوباره بلندتر می‌شوند؛ به همین دلیل یلدا را شب زایش دوبارهٔ خورشید می‌دانستند. نام دیگر آن «شب چله» است، چون با آن «چلهٔ بزرگ» یعنی چهل روز نخست زمستان آغاز می‌شود. یکم دی نخستین روز زمستان در تقویم شمسی است.

آداب و رسوم شب یلدا

• گرد هم آمدن خانواده، معمولاً در خانهٔ پدربزرگ و مادربزرگ، و بیدار ماندن تا پاسی از شب.
• خوردن انار و هندوانه؛ رنگ سرخ این میوه‌ها نماد سپیده‌دم و گرمای زندگی است.
• آجیل شب یلدا، خشکبار و شیرینی‌های محلی.
• فال حافظ: هر کس نیتی می‌کند و غزلی از دیوان حافظ برایش خوانده می‌شود.
• شاهنامه‌خوانی و قصه‌گویی بزرگ‌ترها برای کودکان.

یلدا در سال ۲۰۲۲ میلادی با نام «یلدا/چله» به پیشنهاد ایران و تاجیکستان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد.

برای تبدیل هر تاریخ دیگری از مبدل تاریخ شمسی به میلادی استفاده کنید. جشن بعدی پس از یلدا، نوروز ۱۴۰۶ است.

پرسش‌های رایج

بازگشت به مبدل تاریخ · DE · EN